Tự làm hại bản thân

Tự làm hại bản thân nghĩa là cố ý làm tổn thương cơ thể mình. Thường thì đó là một cách để ứng phó với những cảm xúc quá sức chịu đựng, chứ không phải nỗ lực để kết thúc cuộc sống. Dù vậy, tự làm hại bản thân mà không có ý định chết vẫn có thể làm tăng nguy cơ có ý nghĩ tự tử và cố gắng tự tử về sau, và hai điều này có thể xảy ra cùng lúc, vì vậy luôn cần được xem trọng.

Nghiên cứu cho thấy lý do phổ biến nhất là để ứng phó với những cảm xúc mạnh. Hành vi này có thể mang lại cảm giác nhẹ nhõm nhanh chóng, và đó là lý do nó có thể trở thành thói quen. Sau đó thường là cảm giác xấu hổ.

Mọi người mô tả cảm giác áp lực dâng lên, tê liệt, hoặc những cảm xúc không thể diễn tả thành lời. Thôi thúc này có thể mạnh và đến nhanh. Thường thì đó là một cách ứng phó, chứ không phải cách để tìm sự chú ý, và dù vì lý do gì cũng xứng đáng được quan tâm.

Một số dấu hiệu cho thấy ai đó có thể đang tự làm hại bản thân là vết thương không rõ nguyên nhân, che kín cơ thể ngay cả khi trời nóng, xa lánh người khác, giấu giếm và cảm giác xấu hổ sâu sắc. Không thấy các dấu hiệu này không có nghĩa là người đó vẫn ổn.

Nếu bạn nhận thấy những dấu hiệu ở một người bạn quan tâm, hãy giữ bình tĩnh, lắng nghe mà không phán xét và hỏi xem họ đang ứng phó như thế nào. Hỏi thẳng về ý nghĩ tự tử cũng không sao.

Trị liệu có ích. Liệu pháp hành vi biện chứng (DBT) cho đến nay có nhiều bằng chứng nghiên cứu nhất về việc giảm tự làm hại bản thân và xây dựng kỹ năng quản lý cảm xúc, nhất là ở thanh thiếu niên, dù số lượng thử nghiệm vẫn còn ít. Một chuyên gia có thể giúp bạn xây dựng kế hoạch an toàn, tìm những cách ứng phó khác và điều trị các vấn đề liên quan như trầm cảm hoặc sang chấn. Việc có một người đáng tin biết về tình trạng của bạn, và việc để những thứ bạn dùng để tự làm hại bản thân khó với tới hơn khi thôi thúc mạnh, cũng có thể giúp ích.

Nếu bạn đã làm đau mình và bị thương, hãy đến cơ sở y tế để được chăm sóc. Đây không phải việc nên tự xoay xở một mình.

Hãy tìm đến bác sĩ, nhà trị liệu hoặc đường dây hỗ trợ khủng hoảng khi những thôi thúc khó kiểm soát, khi vết thương cần được chăm sóc, hoặc khi xuất hiện ý nghĩ tự tử. Nếu bạn đang gặp nguy hiểm hoặc cần giúp đỡ ngay, hãy gọi số khẩn cấp tại nơi bạn sống (ở Việt Nam: 115; ở Hoa Kỳ: 911 hoặc 988). Bạn cũng có thể tìm đường dây hỗ trợ tại findahelpline.com.

• Tổng quan tường thuật. Pharmacological and non-pharmacological interventions for non-suicidal self-injury
• Suicide & Crisis Lifeline (Hoa Kỳ). Cách giúp đỡ người khác (bằng tiếng Anh)
• National Institute of Mental Health (NIMH). Help for Mental Illnesses