Khó điều hòa cảm xúc

Khó điều hòa cảm xúc nghĩa là gặp khó khăn trong việc quản lý cường độ hoặc loại cảm xúc bạn cảm thấy, khiến phản ứng có thể có vẻ lớn hơn hoặc kéo dài hơn mức tình huống đòi hỏi. Tự nó không phải là một chẩn đoán, dù ở trẻ em, những dạng nặng và kéo dài có thể là một phần của các tình trạng như rối loạn điều hòa khí sắc gây rối (disruptive mood dysregulation disorder). Các nhà nghiên cứu mô tả đây là một khuôn mẫu xuất hiện trong nhiều tình trạng, chẳng hạn ADHD, tự kỷ, rối loạn lưỡng cực, trầm cảm, lo âu, các tình trạng liên quan đến sang chấn và rối loạn nhân cách ranh giới.

Yếu tố sinh học, những trải nghiệm thuở nhỏ, căng thẳng và giấc ngủ đều có thể góp phần. Đây không phải là khuyết điểm về tính cách.

Cảm xúc có thể ập đến nhanh và mạnh, mất nhiều thời gian mới dịu xuống, và khó tự nhủ để cảm xúc qua đi. Có người bùng nổ, có người thu mình lại. Sau đó, nhiều người cảm thấy hối tiếc hoặc xấu hổ.

• Tâm trạng thay đổi nhanh, hoặc phản ứng mạnh trước những chuyện nhỏ
• Thường xuyên dễ cáu gắt hoặc có những cơn giận bùng phát
• Cảm thấy quá tải và không thể bình tĩnh lại
• Thu mình lại, tê liệt cảm xúc hoặc né tránh cảm xúc
• Ở trẻ em, thường xuyên có những cơn bùng nổ cảm xúc hoặc phản ứng lớn, khó dịu lại

Kỹ năng có thể học được. Liệu pháp hành vi biện chứng (DBT) và liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) dạy cách nhận biết, gọi tên và làm dịu những cảm xúc mạnh. Một tổng quan hệ thống gồm 67 nghiên cứu (Sloan et al., 2017) cho thấy những khó khăn trong điều hòa cảm xúc và các triệu chứng có xu hướng cải thiện cùng nhau sau điều trị tâm lý cho lo âu, trầm cảm, sử dụng chất gây nghiện, rối loạn ăn uống và rối loạn nhân cách ranh giới. Trong sinh hoạt hằng ngày, giấc ngủ đều đặn, vận động, ăn uống đúng bữa, gọi tên cảm xúc và thở chậm có thể giúp ích. Xem phần Công cụ của chúng tôi.

Hãy tìm đến sự hỗ trợ khi cảm xúc đang ảnh hưởng đến các mối quan hệ, việc học hoặc công việc, hoặc sự an toàn, hay nếu bạn cũng có ý nghĩ làm hại bản thân. Chuyên gia cũng có thể xem xét liệu có tình trạng liên quan nào đang đứng sau điều này hay không.

• Sloan, E., Hall, K., Moulding, R., Bryce, S., Mildred, H., & Staiger, P. K. (2017). Emotion regulation as a transdiagnostic treatment construct across anxiety, depression, substance, eating and borderline personality disorders: A systematic review. Clinical Psychology Review, 57, 141-163. Mở bài viết
• National Institute of Mental Health (NIMH). Borderline Personality Disorder