Lo âu
Khi lo lắng, sợ hãi hoặc né tránh không biến mất và khiến cuộc sống hằng ngày trở nên khó khăn.
Tìm hiểu › Sức khỏe tâm thần › Lo âu
Lo âu rất phổ biến và đáp ứng tốt với điều trị. Hãy mở từng phần một.
Khoảng 2 phút đọc
Đó là gì
Ai cũng có lúc cảm thấy lo âu. Rối loạn lo âu thì khác: sự lo âu không biến mất, xuất hiện trong nhiều tình huống và có thể nặng hơn theo thời gian. Các loại gồm rối loạn lo âu lan tỏa, rối loạn hoảng sợ, rối loạn lo âu xã hội và các rối loạn liên quan đến ám ảnh sợ. Ở Hoa Kỳ, khoảng một trong ba thanh thiếu niên và người trưởng thành mắc rối loạn lo âu vào một thời điểm nào đó trong đời (NIMH).
Cảm giác có thể như thế nào
Lo âu có thể giống như một tiếng ù lo lắng không dứt, một cảm giác bất an sắp có chuyện xấu, hoặc cảm giác luôn “căng như dây đàn”. Cơ thể cũng có thể phản ứng theo: tim đập nhanh, cơ bắp căng cứng hoặc bụng quặn thắt. Một số người tránh những nơi hay những người khiến lo âu bùng lên, và theo thời gian cuộc sống có thể thu hẹp lại.
Cách nhận biết
Lo lắng kéo dài (lo âu lan tỏa): cảm thấy bồn chồn hoặc thấp thỏm, dễ mệt, khó tập trung, dễ cáu gắt, căng cơ và khó ngủ, kèm theo nỗi lo khó kiểm soát, xuất hiện trong phần lớn số ngày và kéo dài từ sáu tháng trở lên.
Cơn hoảng sợ: những đợt sợ hãi dữ dội đột ngột kèm tim đập mạnh, đổ mồ hôi, run rẩy, khó thở, chóng mặt, tê ran, đau ngực hoặc buồn nôn. Cơn thường lên đến đỉnh trong khoảng 10 phút. Hầu hết kéo dài từ 5 đến 20 phút, và một số kéo dài đến một giờ. Bản thân cơn hoảng sợ không nguy hiểm, nhưng nếu bạn thấy đau ngực, hãy đi khám y tế để đảm bảo an toàn.
Điều gì có thể giúp ích
Rối loạn lo âu có thể điều trị được. Liệu pháp trò chuyện, đặc biệt là liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) và các cách tiếp cận dựa trên tiếp xúc dần, và đôi khi là thuốc, có thể giúp ích (NIMH). Thở chậm, vận động đều đặn, ngủ đủ giấc và, với một số người, giảm bớt caffeine cũng có thể làm dịu các triệu chứng. Hãy xem phần Công cụ của chúng tôi để biết các cách thực hành làm dịu.
Khi nào nên tìm đến sự hỗ trợ
Hãy tìm sự hỗ trợ nếu nỗi lo hoặc nỗi sợ khó kiểm soát, ngăn bạn làm những việc bạn muốn hoặc cần làm, hoặc đi kèm các cơn hoảng sợ. Bác sĩ cũng có thể kiểm tra các nguyên nhân thể chất có biểu hiện giống lo âu.
Nguồn tham khảo
- National Institute of Mental Health (NIMH). Anxiety Disorders
- National Institute of Mental Health (NIMH). Generalized Anxiety Disorder
- National Institute of Mental Health (NIMH). Panic Disorder
Within Your Light cung cấp giáo dục tâm lý. Trang này chỉ nhằm mục đích giáo dục và không phải lời khuyên y tế, chẩn đoán hay điều trị. Hãy trao đổi với một chuyên gia có chuyên môn và được phép hành nghề về sức khỏe của riêng bạn. Nếu bạn đang gặp khủng hoảng, hãy gọi số khẩn cấp tại nơi bạn sống (ở Việt Nam: 115; ở Hoa Kỳ: 911 hoặc 988). Bạn cũng có thể tìm đường dây hỗ trợ theo từng quốc gia tại findahelpline.com.
